Przyczyny braku dyscypliny na lekcjach

O przyczynach braku dyscypliny na lekcjach
 wśród starszych uczniów szkoły podstawowej

Tamara Sobolewska

Podsumowując dwadzieścia pięć lat spędzonych przy tablicy, wyciągam wnioski, że bardzo ważnym czynnikiem w procesie nauczania i uczenia się jest dyscyplina zarówno ucznia, jak i nauczyciela. Wszyscy pedagodzy chcieliby mieć dobrze ułożonych uczniów. Rzeczą powszechną jest winić tylko uczniów za chaos podczas lekcji, ale to właśnie nauczyciele czasami stają się przyczyną braku dyscypliny na lekcjach. To od nich w dużej mierze zależy, jakie zwyczaje dyscyplinujące wprowadzą w klasie i czy wyciągają konsekwencje w stosunku do uczniów niezdyscyplinowanych.

Pozwolę sobie wymienić kilka czynników powodujących zamieszanie na lekcji spowodowanych zarówno przez uczniów, jak i nauczycieli:

  • późna pora dnia,
  • stosunek ucznia do nauczyciela i przedmiotu,
  • chęć bycia zauważonym przez ucznia,
  • towarzystwo dwóch uczniów rozmawiających podczas lekcji,
  • trudna sytuacja rodzinna ucznia,
  • uczniowie dojrzewają, a co za tym idzie kontakt z nimi staje się trudniejszy,
  • nieprzygotowany nauczyciel,
  • niekonsekwentny nauczyciel,
  • nauczyciel wysyłający groźby pod adresem ucznia,
  • nauczyciel łamiący ustalone zasady,
  • nauczyciel prowadzący nudne lekcje.

W przypadku braku dyscypliny na lekcji mogą być podjęte następujące działania:

  • natychmiastowa reakcja nauczyciela (rozmowa z uczniem sam na sam),
  • przerwanie lekcji, jeśli uczniowie nie uważają, i wyjaśnienie, dlaczego nie zachowują się właściwie,
  • przesadzenie uczniów rozmawiających,
  • zmiana zadania, wprowadzenie nowych technik i metod nauczania,
  • rozmowa z uczniem w obecności jego rodziców lub/i dyrektora szkoły,
  • zignorowanie niewłaściwego zachowania, szczególnie w sytuacji, gdy są one patologiczne i są kierowane do nauczyciela, aby zdenerwować go.

Każdy nauczyciel, klasa, przedmiot i sytuacje są inne, ale bardzo ważną rzeczą jest mieć pewien plan dyscypliny, który powinien być przedstawiony uczniom i modyfikowany w razie potrzeby.  

Chwiejność osobowości jest charakterystyczną cechą nastolatków, którzy w tej samej lub podobnej sytuacji wyrażają zupełnie sprzeczne punkty widzenia. Bardzo istotną rzeczą dla nich jest możliwość wyrażenia samego siebie. W tym okresie formułują oni system wartości, którym zwykle kierują się przez resztę życia.

 Głównym motorem dyscyplinującym uczniów jest uwzględnienie ich indywidualnych potrzeb, talentów i zainteresowań w celu rozwijania ich kreatywności, przedsiębiorczości i chęci do działania. Młody człowiek, który pasjonuje się zajęciem, nie jest znudzony, a co za tym idzie – nie powoduje kłopotów związanych z dyscypliną. Zatem, bardzo istotną rzeczą jest budować pozytywne nastawienie do nauki, co niewątpliwie jest skutkiem przemyślanych lekcji zawierających mnóstwo elementów zabawowych i takich, które interesują dzieci. Ważnym czynnikiem dyscyplinującym jest więc rola nauczyciela, który powinien lubić swój zawód, mieć silną osobowość, posiadać wiedzę nie tylko dotyczącą jego przedmiotu oraz w pewnym stopniu być osobą organizującą dzieciom rozrywkę.

Podsumowując, najlepszym sposobem radzenia sobie z dyscypliną w klasie jest przygotowanie dobrej lekcji, która zaktywizuje uczniów. Aktywny uczeń z reguły nie powoduje problemów związanych z dyscypliną.